31 lipca 2026 roku mija termin transpozycji unijnej dyrektywy o prawie do naprawy (2024/1799) do polskiego prawa. Polskie Ministerstwo Sprawiedliwości i UOKiK dopiero procedują projekt ustawy UC154 — konsultacje publiczne trwają do końca czerwca. Oznacza to, że przepisy mogą wejść w życie dosłownie z dnia na dzień, bez długiego okresu vacatio legis. Jeśli prowadzisz sklep e-commerce lub stacjonarny z elektroniką, AGD czy e-mobilnością — masz mniej niż pięć tygodni, żeby dostosować procedury reklamacyjne.
Poniżej rozkładamy konkretnie: które produkty obejmuje dyrektywa, co zmienia się w rękojmi, jak wyglądają nowe obowiązki informacyjne i jakie kary grożą za ich naruszenie.
Co to jest dyrektywa Right to Repair i kogo dotyczy
Akt unijny oznaczony sygnaturą 2024/1799/UE z 13 czerwca 2024 r. ustanawia wspólne zasady wzmacniające przepisy dotyczące naprawy towarów. Wszedł w życie 30 lipca 2024 r., a na przeniesienie do prawa krajowego każde państwo UE ma czas do 31 lipca 2026 r.
Dyrektywa działa na dwóch poziomach:
- Producent — nowe obowiązki dotyczące napraw i dostępności części (art. 5 i 6 dyrektywy), ale tylko dla towarów z Załącznika II.
- Sprzedawca — zmiana zasad rękojmi. Gdy klient wybrał naprawę jako środek ochrony prawnej, odpowiedzialność sprzedawcy wydłuża się o rok. I to każdy sprzedawca, nie tylko producent — niezależnie od tego, czy handlujesz elektroniką wysokiej klasy, czy dystrybucją AGD.
Polska transpozycja to projekt ustawy UC154 — nowelizacja ustawy o prawach konsumenta. Wnioskodawcą jest Prezes UOKiK; projekt trafił do konsultacji publicznych 15 czerwca 2026 r. Status na dzień publikacji tego tekstu: etap 3 (konsultacje). Do Sejmu jeszcze nie trafił, co oznacza, że datę wejścia w życie trudno precyzyjnie przewidzieć — ale termin unijny jest twardy.
Produkty z Załącznika II — czy Twój sklep sprzedaje coś z tej listy
Obowiązki producenta (art. 5) i dostęp do europejskiego formularza naprawy (art. 4) dotyczą wyłącznie towarów, dla których prawo UE już ustaliło wymagania z zakresu możliwości serwisowania (tzw. wymogi ecodesign). Katalog takich produktów (Załącznik II do dyrektywy) obejmuje dziś:
- Sprzęt do prania i suszenia — automatyczne pralki, urządzenia łączące pranie z suszeniem, suszarki bębnowe
- Zmywarki AGD — standardowe zmywarki do naczyń dla użytkowników domowych
- Urządzenia do przechowywania chłodu — lodówki, zamrażarki, kombinacje chłodziarko-zamrażarki
- Ekrany i wyświetlacze — telewizory, monitory komputerowe i inne wyświetlacze elektroniczne
- Sprzęt do spawania — używany głównie w kontekście przemysłowym
- Odkurzacze — zarówno tradycyjne, jak i bezprzewodowe
- Sprzęt serwerowy i storage — serwery oraz nośniki danych klasy biznesowej
- Smartfony i tablety — telefony komórkowe, telefony bezprzewodowe, komputery slate
- Lekkie pojazdy elektryczne — e-rowery i e-hulajnogi wyposażone w akumulator
Ważne rozróżnienie: Zmiana zasad rękojmi z art. 16 dyrektywy dotyczy wszystkich sprzedawców towarów, nie tylko tych z Załącznika II. Jeśli sprzedajesz meble, zabawki, odzież — też jesteś objęty nowym obowiązkiem informacyjnym i przedłużeniem odpowiedzialności przy naprawie. Lista z Załącznika II ogranicza tylko obowiązki producenta dotyczące naprawiania na żądanie.
Praktycznie: jeśli prowadzisz sklep internetowy z elektroniką, AGD lub akcesoriami do e-mobilności — Twój asortyment najprawdopodobniej w całości lub w dużej części pokrywa się z Załącznikiem II.
Trzy lata rękojmi zamiast dwóch — największa zmiana dla sprzedawcy
Tu jest zmiana, która bezpośrednio uderza w budżet i logistykę obsługi reklamacji. Dyrektywa 2024/1799 zmienia art. 10 dyrektywy 2019/771 (o odpowiedzialności sprzedawcy za zgodność towaru z umową) dodając ustęp 2a:
„W przypadku gdy, zgodnie z art. 13 ust. 2, naprawa ma miejsce jako środek ochrony prawnej mający na celu doprowadzenie towarów do zgodności z umową, okres odpowiedzialności przedłuża się jednokrotnie o dwanaście miesięcy.”
Przełożone na język sprzedawcy: jeśli klient zgłosił wadę towaru w ramach rękojmi i wybrał naprawę (zamiast wymiany lub zwrotu pieniędzy), Twoja odpowiedzialność za ten konkretny egzemplarz wydłuża się o rok. W praktyce oznacza to 3 lata odpowiedzialności zamiast standardowych 2 lat.
Kilka konkretnych konsekwencji:
- Nowe usterki po naprawie też podlegają rękojmi przez ten dodatkowy rok — nawet jeśli nie są związane z pierwotną wadą.
- Brak możliwości „wyzerowania” odpowiedzialności przez naprawę — czyli strategia „naprawimy i zamkniemy sprawę” przestaje w pełni działać.
- Jeden raz — przedłużenie następuje jednokrotnie. Jeśli po naprawie klient znowu zgłosi wadę i znowu wybierze naprawę, kolejne 12 miesięcy nie doliczają się.
To zmiana, która dla sklepów z dużym wolumenem reklamacji i produktami o dłuższym cyklu życia (AGD, telewizory) może istotnie zwiększyć obciążenie serwisu reklamacyjnego.
Warto wiedzieć, że dyrektywa dopuszcza regres sprzedawcy wobec producenta — jeśli dodatkowe koszty reklamacyjne wynikają z wady tkwiącej w produkcie, sprzedawca może dochodzić ich zwrotu od producenta lub importera. To jednak kwestia negocjacji umów z dostawcami, nie automatyczny mechanizm.
Obowiązek informacyjny przed każdą reklamacją
Dyrektywa dodaje do art. 13 dyrektywy 2019/771 ustęp 2a z nowym obowiązkiem:
„Zanim sprzedawca zapewni środek ochrony prawnej w celu doprowadzenia towarów do zgodności z umową, informuje konsumenta o przysługującym mu prawie do wyboru między naprawą a wymianą, a także o możliwym przedłużeniu okresu odpowiedzialności przewidzianym w art. 10 ust. 2a.”
To zdanie ma kolosalne znaczenie operacyjne. Przed zrealizowaniem reklamacji — zanim wyślemy kurier po wadliwy ekspres do kawy, zanim przekierujemy klienta do serwisu — musimy poinformować go, że:
- Ma prawo wybrać między naprawą a wymianą.
- Wybór naprawy wydłuży jego ochronę o rok.
Dla sklepu e-commerce przekłada się to na konieczność zmiany procesu reklamacyjnego. Formularz zgłoszenia reklamacji musi zawierać:
- Wyraźną informację o prawie wyboru między naprawą a wymianą.
- Informację o skutku wyboru naprawy (dodatkowy rok odpowiedzialności).
- Możliwość aktywnego wyboru przez klienta (przycisk „Chcę naprawę” / „Chcę wymianę”) — nie automatyczne przypisanie jednej opcji.
Jeśli korzystasz z gotowej platformy e-commerce (Shopify, WooCommerce, Shoper, IdoSell), skontaktuj się z dostawcą lub sprawdź, czy moduł reklamacyjny pozwala na taką modyfikację. Jeśli obsługujesz reklamacje przez własny formularz — aktualizacja leży po Twojej stronie.
Warto też zaktualizować regulamin sklepu o sekcję dotyczącą wyboru środka ochrony i jego konsekwencji. Podobne zmiany regulaminowe i formularzowe po 19 czerwca 2026 r. były wymagane przez dyrektywę o ciemnych wzorcach w e-commerce — jeśli je już przeprowadziłeś, masz doświadczenie, jak to wygląda technicznie. Więcej o tamtych zmianach pisaliśmy w artykule Co sklep internetowy MŚP musi zmienić przed 19 czerwca.
Europejski formularz informacji o naprawie — gdy klient zapyta o serwis
Dyrektywa wprowadza Europejski formularz informacji o naprawie (ERIF, z ang. European Repair Information Form). Stosowanie go jest co do zasady dobrowolne — serwis lub sklep nie musi wystawiać go z własnej inicjatywy.
Staje się jednak obowiązkowy i bezpłatny, gdy konsument sam o niego poprosi. W takiej sytuacji podmiot zajmujący się naprawą (serwis zewnętrzny, ale też sklep, który oferuje naprawy) musi przekazać formularz na trwałym nośniku (e-mail, PDF) przed zawarciem umowy o naprawę.
Co zawiera ERIF?
- Dane identyfikacyjne serwisanta.
- Charakter zdiagnozowanej wady i rodzaj planowanej naprawy.
- Wiążąca cena naprawy lub sposób jej ustalenia.
- Termin wykonania naprawy.
Kluczowy mechanizm: przekazany formularz wiąże serwisanta przez 30 dni. Jeśli klient wróci w ciągu miesiąca i powie „chcę naprawę na tych warunkach” — nie możesz podnieść ceny ani wydłużyć terminu.
Dla serwisów działających przy sklepie e-commerce lub jako osobna usługa: warto przygotować szablon ERIF, który można szybko wypełnić i wysłać klientowi — zanim zostanie to wymagane przez inspektora Inspekcji Handlowej.
Obowiązki producenta — co zmienia się wobec Twojego klienta
Jeśli jesteś dystrybutorem produktów z Załącznika II (AGD, elektronika konsumencka), a nie ich producentem, bezpośredni obowiązek naprawy na żądanie (art. 5) spada na producenta lub — gdy nie ma on przedstawiciela w UE — na importera, a ostatecznie na dystrybutora.
Jako sklep powinieneś wiedzieć, że Twój klient może teraz bezpośrednio zwrócić się do producenta z żądaniem naprawy (poza rękojmią). Producent ma obowiązek to wykonać:
- Bezpłatnie lub za cenę proporcjonalną do wady i kosztu materiałów.
- W czasie adekwatnym do charakteru usterki.
- Może użyczyć towaru zastępczego na czas naprawy.
Co to oznacza dla Ciebie jako sprzedawcy? Klient, który nie chce przejść przez procedurę reklamacyjną w sklepie, ma alternatywną ścieżkę — bezpośrednio do producenta. Powinno to zmniejszyć część obciążeń reklamacyjnych, ale też oznacza, że klienci będą znać tę drogę i mogą ją wybierać.
Producenci muszą też udostępniać części zamienne i narzędzia do naprawy niezależnym serwisantom na niedyskryminujących warunkach i za rozsądną cenę. Jeśli prowadzisz serwis AGD lub elektroniki, to dobra wiadomość — dostęp do oryginalnych części powinien stać się łatwiejszy.
Kary za naruszenie nowych przepisów
Projekt ustawy UC154 przewiduje, że nadzór nad przestrzeganiem nowych przepisów sprawuje Inspekcja Handlowa (właściwy miejscowo wojewódzki inspektor).
Za naruszenie obowiązków wynikających z dyrektywy grożą administracyjne kary pieniężne:
- Do 20 000 zł — za pierwsze naruszenie (np. brak obowiązku informacyjnego w formularzu reklamacyjnym, odmowa wydania ERIF na żądanie klienta).
- Do 40 000 zł — w przypadku ponownego naruszenia.
To kary porównywalne do sankcji za naruszenie dyrektywy o ciemnych wzorcach. Dla małego sklepu 20 000 zł to istotna kwota — dostosowanie procesów jest tańsze.
Warto też pamiętać, że UOKiK regularnie wszczyna postępowania na podstawie skarg konsumenckich. Brak aktualizacji formularza reklamacyjnego to realne ryzyko, które może pojawić się szybciej, niż myślisz.
Trzy scenariusze — jak nowe przepisy wyglądają w praktyce
Żeby zobrazować, jak przepisy będą działać po wejściu UC154 w życie, przedstawiamy trzy typowe sytuacje.
Scenariusz 1: Pralka z wadą po 18 miesiącach
Klient kupił pralkę w grudniu 2024 r. W czerwcu 2026 r. (18 miesięcy po zakupie) zgłasza wadę — nie kręci bębnem. Przed zmianami: wybrałeś jako sprzedawca środek ochrony (np. naprawę) i po niej Twoja odpowiedzialność biegła do końca standardowych 2 lat, czyli do grudnia 2026 r. (6 miesięcy od reklamacji).
Po wejściu UC154: musisz najpierw poinformować klienta o prawie wyboru. Klient wybiera naprawę. Twoja odpowiedzialność za ten egzemplarz wydłuża się o 12 miesięcy — do grudnia 2027 r. Jeśli w październiku 2027 pojawi się nowa usterka, nadal jesteś odpowiedzialny.
Scenariusz 2: Smartfon bez informacji o wyborze
Klient zgłasza przez formularz online wadę smartfona. Pracownik obsługi klienta od razu przekierowuje go do serwisu — bez informowania o prawie wyboru między naprawą a wymianą. To naruszenie art. 13 ust. 2a dyrektywy. Nawet jeśli klient jest zadowolony z naprawy, sprzedawca naraża się na karę ze strony Inspekcji Handlowej, gdy ktoś złoży skargę.
Scenariusz 3: Klient pyta serwis o cenę naprawy
Prywatna osoba przynosi do serwisu prywatny laptop, który kupiła we własnym sklepie rok temu. Pyta o wycenę naprawy zasilacza. Serwis diagnozuje usterkę i podaje ustnie cenę 400 zł i termin „tydzień”. Klient pyta, czy może dostać to na piśmie. Na podstawie nowej dyrektywy serwis musi nieodpłatnie wystawić Europejski formularz informacji o naprawie — z ceną 400 zł i terminem, które go wiążą przez 30 dni.
Uwaga: dyrektywa dotyczy wyłącznie relacji B2C — transakcji z konsumentem w rozumieniu prawa UE, czyli osobą fizyczną działającą poza swoją działalnością gospodarczą. Firma kupująca laptopy służbowe lub składająca je do serwisu jako klient biznesowy nie jest „konsumentem” w rozumieniu tych przepisów.
Jak wygląda typowy formularz reklamacyjny po zmianach
Nie ma narzuconego wizualnie formatu, ale UE wskazała, co formularz musi zawierać treściowo. Dla sklepu e-commerce typowy ekran reklamacji po zmianach powinien wyglądać mniej więcej tak:
Krok 1 — Opis wady (bez zmian)
Krok 2 — Wybór środka ochrony (NOWY):
Jako konsument przysługuje Ci prawo wyboru sposobu usunięcia wady:
○ Naprawa
Wydłuża Twoją ochronę z tytułu braku zgodności towaru z umową
o 12 dodatkowych miesięcy od daty naprawy.
○ Wymiana na nowy egzemplarz
Standardowy 2-letni termin odpowiedzialności biegnie od daty wymiany.
○ Obniżenie ceny / Odstąpienie od umowy
(dostępne w określonych przypadkach — zostaniesz o nich poinformowany)Oczywiście projektowanie takich ekranów zależy od platformy. Jeśli korzystasz z Shoper, IdoSell czy PrestaShop — sprawdź dostępne moduły i wtyczki. Jeśli używasz własnego systemu — zaktualizuj backend obsługi zwrotów. W każdym przypadku ten ekran musi być aktywnym krokiem, nie tylko komunikatem w regulaminie.
Co powinieneś zrobić przed końcem lipca 2026
Praktyczna lista kroków dla sklepu internetowego lub stacjonarnego handlującego elektroniką i AGD:
Sprawdź asortyment pod kątem Załącznika II — zidentyfikuj, które produkty w Twoim sklepie są nią objęte. Jeśli sprzedajesz AGD, smartfony, tablety, e-rowery lub e-hulajnogi — jesteś na liście.
Zmodyfikuj formularz reklamacyjny online — dodaj aktywny wybór między naprawą a wymianą z wyraźną informacją o konsekwencji (przedłużenie o rok w przypadku wyboru naprawy). Nie wystarczy zmiana regulaminu — klient musi mieć możliwość wyboru w samym procesie zgłoszenia.
Zaktualizuj regulamin sklepu — sekcja dotycząca postępowania reklamacyjnego musi uwzględniać nowe prawa konsumenta: prawo wyboru środka ochrony i skutki każdego z wyborów.
Przygotuj szablon ERIF — jeśli oferujesz naprawy lub obsługujesz serwis, przygotuj dokument w edytowalnym formacie (np. PDF z polami), który możesz przesłać klientowi w ciągu kilku minut od jego prośby. Obejmuje: dane serwisanta, opis wady, rodzaj naprawy, cenę, termin.
Poinformuj obsługę klienta — pracownicy przyjmujący reklamacje muszą znać nowe zasady i wiedzieć, kiedy i jak informować klientów o wyborze środka ochrony. Warto przygotować krótką instrukcję operacyjną i skrypt rozmowy dla kanałów nieformularnych (telefon, chat).
Dostosuj harmonogram serwisu — wydłużona odpowiedzialność to większe obciążenie serwisu posprzedażowego. Jeśli obsługujesz dużo AGD lub elektroniki, warto sprawdzić, czy Twój plan serwisowy lub ubezpieczenie od reklamacji uwzględnia wydłużony horyzont.
Śledzić finalizację UC154 — projekt jeszcze nie trafił do Sejmu. Gdy ustawa zostanie uchwalona, mogą pojawić się szczegóły transpozycji, które zmodyfikują krajowe wdrożenie (np. stawki kar, konkretne wymagania formularza).
Podsumowanie
Dyrektywa Right to Repair (2024/1799) zmienia zasady reklamacji w sposób, który wymaga działań po stronie sprzedawcy — nie producenta. Dwie kluczowe zmiany:
- Nowy obowiązek informacyjny przed każdą reklamacją: konsument musi znać prawo wyboru między naprawą a wymianą oraz konsekwencję wyboru naprawy.
- Przedłużenie odpowiedzialności o 12 miesięcy gdy konsument wybierze naprawę — łącznie 3 lata zamiast 2.
Wskazówka: nie czekaj na uchwalenie polskiej ustawy, żeby zacząć. Termin unijny (31 lipca 2026) jest twardy, a projekt UC154 jest na finalizacji. Aktualizacja formularza reklamacyjnego i regulaminu to prace, które możesz zlecić deweloperowi lub agencji dziś — i mieć spokój przez lato. Jeśli zastanawiasz się, jak wpleść te zmiany w istniejący sklep online bez przebudowy całego systemu — chętnie podpowiemy.